25 Eylül 2019 Çarşamba

Çarpıcı Görüntü Mars'ta Donmuş Kum Tepelerinin İlkbaharda Çözülmesini Gösteriyor

çarpıcı görüntü mars'ta donmuş kum tepelerinin ilkbaharda çözülmesini gösteriyor

25 Mayıs’ta ESA / Roscosmos ExoMars Trace Gas Orbiter’in CaSSIS kamerasıyla çekilen fotoğraf, Mars’ın kuzey kutbu bölgesinin kremsi kum tepelerinde kendine özgü siyah çizgiler yaratan patlayıcı aktiviteyi gösteriyor.

İnce bir atmosfer ve okyanusların ılımlı sıcaklıklara sahip olmaması Mars'ı çok soğuk bir gezegen yapar. Martian kışı boyunca kutup bölgelerinde, karbondioksit donar ve yüzeyde ince bir buz tabakası oluşturu; temel olarak kuru buz tabakası. Eridiğinde kuru buz, sıvı fazı atlar ve doğrudan katıdan gaza dönüşür, böylece bahar gelir ve sıcaklıklar artmaya başlar. Buz, süblimasyon adı verilen bir işlem olan katıdan buhara döner.

Mars'ın kumul tarlalarında, buz neredeyse saydam olduğundan, bu işlem aşağıdan yukarıya doğru başlar, böylece Güneş ışınları taban katmanına ulaşabilir ve altındaki kum yüzeyini ısıtabilir. Buzun alt katmanı eridiğinde, ortaya çıkan C02'yi kum ve yukarıdaki buz arasında yakalar.

Buz kaçınılmaz olarak çatladığında, gazı aynı zamanda kum taneleri de taşıyan patlayıcılarda salıverir; bu, CaSSIS görüntüsündeki koyu çizgiler ve yamalar olarak görebileceğiniz şeydir.


Görüntü aynı zamanda, barchan kumullarının (sağda) barchanoid sırtlarına (solda) birleştirilmesini de yakalar.

Bildiğimiz gibi, Mars kumludur ve bu kum, Dünya'daki gibi, kum tepeciklerine dönüşür. Hilal veya U şeklindeki kum tepelerine barchan tepeleri adı verilir ve kumlu zemin nispeten düz olduğunda ve bir yönden oldukça sabit bir rüzgar kaynağı olduğunda oluşurlar. Hilalin uçları, hilallerin her zaman aşağıya doğru yönelişinde hüküm süren rüzgarın hangi yöne estiğini gösteriyor. Bu kum tepecikleri en yaygın türlerdir ve Dünyadaki her çölde ve Mars'ın her tarafında bulunurlar.

Barchanoid sırtları, barchan kumulları birleştiğinde oluşur ve dalgalanan dondurmaya benzeyen daha uzun dalgalı görünümlü sırtlar oluşturur. Bununla birlikte, görüntü sadece estetik açıdan hoş değil, Mars'taki koşulların manzarasını nasıl şekillendirdiğini inceleyen bilim insanlarına faydalı bilgiler sunuyor.

ESA'dan bir yetkili, “Tepeler, Mars'ta olduğu gibi, Dünya üzerindeki gibi çeşitli karakteristik şekillerde geliyor ve hakim rüzgar yönü hakkında ipucu veriyor. unları zaman içinde izlemek ayrıca kumulların nasıl geliştiğini ve genel olarak sedimanların gezegenin etrafına nasıl taşındığını incelemek için bize doğal bir laboratuvar da sunar.” dedi.

“Barchandan barchanoid kumullarına geçiş bize ikincil rüzgarların da kumul alanını şekillendirmede rol oynadığını söylüyor.” diye de ekledi.

Mars'taki ilkbahar şimdi Kuzey Yarımküre'de sona eriyor, yaz gündönümü (Mars'ın kuzey kutbunun Güneş'e doğru maksimum eğimindeyken) 8 Ekim'de gerçekleşmesi bekleniyor.

Kaynak